Empire State Binası, yarışın galibi

YORUM YAZIN 0
494
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.
Empire State Binası fotoğrafı
Fotoğraf: Jack Pollock

Amerika Birleşik Devletleri’nin ve New York şehrinin en önemli kültürel simgelerinden birisi olan Empire State Binası’nın planları ilk olarak eski GM yöneticisi John Jakob Raskob tarafından 1929 yılının Mayıs ayında açıklandı. Binanın inşaatı 17 Mart 1930 yılında başladı ve 1 yıl 1 ay gibi bir sürede tamamlandı. Açılışı ise 1 Mayıs 1931 yılında Başkan Hoover tarafından Washington’dan sembolik olarak bir düğmeye basılarak binanın ışıklarının yakılmasıyla gerçekleştirildi. 102 katlı Empire State gökdeleninin çatı yüksekliği 381 metre, anten başlığı dahil toplam yüksekliği ise 443 metredir. Bina ismini, New York’un özellikle 20’inci yüzyılda kullanılan lakabından almıştır.

 

Empire State Binası
Fotoğraf: Robert Paul Young

En uzun gökdeleni inşa etme yarışlarının yaşandığı 1920’li yılların sonlarına kadar dünyanın en uzun binası rekoru 1913 yılında inşa edilmiş olan yine New York’daki 241 metre yüksekliğe sahip Woolworth Binası’na aitti. Bu rekor öncelikle Nisan 1930’da tamamlanan ve 40 Wall Street veya Trump Binası olarak da bilinen Manhattan Trust Bankası Binası tarafından kırıldı. 68 katlı ve 260 metre yüksekliğinde planlanan binanın inşaatı 1928 yılında başladı.

Chrysler Binası, 40 Wall Street Binası, Empire State Binası
Sırasıyla Chrysler Binası, 40 Wall Street Binası, Empire State Binası

Binanın yapımı sürerken, inşaatı aynı yıl başlayan ve yüksekliği 282 metre olarak ilan edilen Chrysler Binası’ndan daha yüksek olabilmek için kat sayısı 71’e, yükseklik ise 283 metreye yükseltildi. Nisan 1930’da tamamlandığında dünyanın en yüksek binası unvanını kazanan Manhattan Bankası Binası’nın bu sevinci çok uzun sürmedi. Chrysler Binası’nın mimarı William Van Allen, hem Manhattan Bank hem de 305 metre yüksekliğinde olacağı düşünülen Empire State Binası’ndan daha yukarıda olmak için binayı yaklaşık 38 metre yükseltecek bir anten kulesi için izin almış ve imalatını da gizlilik içinde tamamlamıştı. 1930 yılının Mayıs ayı sonunda bina tamamlandığında anten kulesi ile birlikte 318,9 metrelik yüksekliği ile dünyanın en yüksek binası unvanını kazandı.

Ne var ki 11 ay sonra açılan Empire State Binası çok daha yüksek olarak planlanmıştı, sadece çatı yüksekliği bile Chrysler Binası’nın toplam uzunluğundan 62 metre yüksek olan bina dünya rekorunu eline geçirdi. 1970 yılının son aylarında Dünya Ticaret Merkezi ikiz kulelerinin ilk binası olan kuzey kulesinin (417 metre) açılışına kadar yaklaşık 40 yıl boyunca bu rekoru Empire State Binası taşıdı. 70’li yıllarda rekoru kaptırmamak için binaya 11 kat eklenmesi gündeme geldiyse de yüksek maliyeti ve görünüşü bozacağı endişesiyle vazgeçildi. Bugün 2017 yılı itibariyle bu rekor Dubai’de yer alan Burj Khalifa gökdelenine, tüm dünyada çelik destekli tuğladan inşa edilen en yüksek bina rekoru ise halen Chrysler Binası’na ait.

Empire State Binası anten kulesi
Empire State Binası anten kulesi
Fotoğraf: David Corby
Reynolds Binası ve Empire State Binası
Reynolds Binası ve Empire State Binası

Empire State Binası, mimar William F. Lamb tarafından 2 hafta gibi kısa bir sürede yukarıdan aşağıya doğru tasarlandı. Winston-Salem’de yapılan Reynolds Binası ve Cincinnati, Ohio’da bulunan Carew Kulesi’nin mimari planlarının temel alınması bu sürenin kısa olmasını sağladı. Özellikle, yine aynı mimarlık bürosunun tasarladığı, Reynolds Binası ile benzerlik öyle belirgin ki, bunun farkında olan Empire State çalışanları da her yıl babalar gününde Reynolds Binası çalışanlarına kart yollayarak teşekkür ediyorlar.

Empire State Binası inşaatı

6.500 penceresi, 73 asansörü bulunan Empire State Binası’nın zemininden 102’inci kata 1.860 basamağa sahip merdivenle ulaşmak da mümkün. Binada kullanılan boruların toplam uzunluğu 113 km, kablolarınki ise 760 km. En yoğun zamanlarda aynı anda 3.400 işçinin çalıştığı projenin inşaatı 13 ay gibi (tam olarak 410 gün) rekor bir sürede tamamlandı. Binada 12’si tüm binayı aşağıdan yukarıya 210 çelik kolon kullanıldı. İnşaat süresince yaşanan kazalarda 5 işçi yaşamını yitirdi.

Empire State Binası inşaat fotoğrafı
Fotoğraf: Lewis Hine
Empire State Binası inşaatında çalışan işçiler fotoğrafı
Fotoğraf: Lewis Hine
Empire State Binası inşaatta çalışan işçi fotoğrafı
Fotoğraf: Lewis Hine

Gökdelenin inşaatı ünlü fotoğrafçı Lewis Hine tarafından görüntülendi. 1930 ve 1931 yıllarında inşaatta çekimler yaparak çok sayıda fotoğraf üreten Lewis Hine, 1932 yılında sergilediği bu çalışmasını aynı zamanda ‘Men At Work’ ismiyle bir fotoğraf albümü olarak yayınladı.

Empire State Binası lobi duvarında yer alan rölyef
Empire State Binası lobisinde yer alan rölyef

Art Deco tarzında inşa edilen binanın tabanı 8.000 m2, katların toplam zemin alanı ise 257.000 m2 büyüklüğünde. Havanın açık olduğu bir günde görüş mesafesinin 120 kilometreye ulaştığı 86 ve 102’nci katlarda bulunan turistik gözlem alanlarından tüm New York şehrini kuşbakışı gözlemlemek mümkün. Açılışını takip eden yıllar büyük buhrana rastladığından uzunca bir süre boş kalan 85 ofis katı, bugün yaklaşık 1.000 şirkete ve 21.000 çalışana ev sahipliği yapıyor.

Empire State Binası 2010 yılında 550 milyon dolar harcanarak yenilendi. Yapılan iyileştirmeler içinde, binanın enerji verimliliğini artırmak ve çevre dostu bir yapı haline getirmek için harcanan 120 milyon dolar önemli bir yer tutuyor. Yapılan iyileştirmeler sonucu Empire State Binası LEED sertifikası almaya hak kazandı ve Amerika’daki altın LEED derecesine sahip en yüksek bina oldu.

Empire State ile ilgili diğer bazı ilginç bilgiler

Empire State Binası'na tırmanan King Kong
King Kong filminin posteri

1933 yılında King Kong’un da tırmandığı bina 90’dan fazla filmde kullanılmış. 1983’de, filmin 50’inci yılında 150.000 dolara mal olan 25 metrelik bir King Kong balonu binaya tutturularak filmin ünlü sahnesi canlandırıldı.

Empire State Binası uçak kazası
Empire State Binası’na çarpan uçağın verdiği hasar

28 Temmuz 1945’de içinde 2 pilot ve 1 yolcu bulunan B-25 bombardıman uçağı yoğun sis nedeniyle yolunu kaybederek binanın 78 ve 79’uncu katlarına çarptı. Kaza Cumartesi günü olduğundan büyük bir trajedi yaşanmadı ve uçakta bulunanlar dışında 11 kişi öldü. Binada 6 metre çapında bir delik açıldı ve onarım için o günün para değeri ile 1 milyon dolar harcandı. Bir yıl sonra 20 Mayıs 1946 gecesi başka bir askeri uçak da Manhattan Bank Binası’nın 58’inci katına çarptı. Kaza gece gerçekleştiğinden uçakta bulunan 5 kişi dışında ölen olmadı.

Empire State Binası'nın 86. katından New York şehrinin görünümü
Empire State Binası’nın 86. katından New York şehrinin görünümü

1986 yılında 2 paraşütçü paraşütlerini giysilerinin altına saklayarak 86’ncı kata çıktılar ve aşağıya atladılar. Başarılı bir iniş gerçekleştiren paraşütçülerin ikisi de tutuklandı. 12 yıl sonra Norveç’li paraşütçü Thor Alex Kappfjell de aynı atlayışı tekrarladı ve kaçmayı başardı. Chrysler Binası’ndan da atlayıp kaçan Kappfjell ancak Dünya Ticaret Merkezi atlayışı sonrası yakalanabildi.

Yüksek diğer bina ve köprüler gibi pek çok intihara da sahne olan Empire State Binası’ndan 40’a yakın kişi atlayarak hayatına son verdi.


Empire State Binası’nın öne çıkan özellikleri


Empire State Binası’nın inşaatından görüntüler

Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın