Pekin Ulusal Stadyumu, dünyanın en büyük kuş yuvası

YORUM YAZIN 0
747
Pekin Ulusal Stadyumu, genel
Fotoğraf: Joan Simon
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.
Pekin Ulusal Stadyumu, önden
Fotoğraf: Ethan Kan

Ağ görüntülü çelik bölümleri nedeniyle “Bird’s Nest” yani “Kuş Yuvası” olarak ünlenen Pekin Ulusal Stadyumu, gerçekten de yukarıdan bakınca mükemmel mimarisi ve 41.875 ton ağırlığındaki olağanüstü çelik kafesi ile bir kuş yuvasına benziyor. Dünyanın en büyük kapalı alanı olarak kabul edilen stadyum, aynı zamanda dünyanın en büyük çelik yapısı.

2008 Yaz Olimpiyatları ve Paralimpiklerde kullanılmak üzere tasarlanan Pekin Ulusal Stadyumu, olimpiyatların açılış ve kapanış törenlerine, atletik etkinliklere ve futbol finaline ev sahipliği yaptı.

Pekin’in çarpıcı simge yapılarından biri olan stadyumun yapım öyküsü bir yarışmayla başlıyor.

Pekin Ulusal Stadyumu, genel görünüm
Fotoğraf: Fabio Achilli

2001 yılında stadyumun tasarımı ve inşası için dünyaca ünlü mimarların katıldığı bir yarışma düzenlenir. Yarışma şartları arasında, stadyumun olimpiyatlar sonrası kullanım becerisi, geri çekilebilir bir çatı ve düşük bakım maliyetleri gibi unsurlar yer almaktadır. Finale on üç tasarım kalır. İsviçreli mimarlar Jacques Herzog ve Pierre de Meuron, Çin Mimarlık Tasarımı ve Araştırma Grubu (CADG)’den Li Xinggang, proje mimarı Stefan Marbach ve sanat danışmanı Çinli sanatçı Ai Weiwei’in ortak girişimi olan ve Çin seramik çalışmalarından kaynaklanan kafesli tasarım, seçici kurul tarafından en iyi tasarım olarak belirlenir. Tasarımlar daha sonra halka sergilenir. Halk tarafından da en iyi tasarım olarak seçilir ve Nisan 2003 tarihinde resmi olarak onay alır.

Pekin Ulusal Stadyumu, gece
Fotoğraf: Peter23

Ancak tasarım, onay aldığı şekliyle hayata geçmez. Yarışmanın teklif verme sürecindeki şartlardan biri olan geri çekilebilir çatıyı gizlemek için tasarlanan çelik kafes yerinde kalır ama geri çekilebilir çatı tasarımdan çıkarılır. Ayrıca, 9.000 koltuk iptal edilerek, stadyumun kapasitesi 100.000 koltuktan 91.000 koltuğa düşürülür. Değişiklikler projenin 500 milyon dolar olan maliyetini neredeyse yarıya indirir. Geri çekilebilir çatının çıkarılması ile de bina hafifler ve dünyanın en sismik bölgelerinden birinde bulunduğu için depreme daha dayanıklı gelmiş olur.

Pekin Ulusal Stadyumu inşaatı
Fotoğraf: Saccerzd

Pekin Ulusal Stadyumu’nun yapımına 24 Aralık 2003 tarihinde başlandı. İnşaatta 17.000 işçi çalıştı; 110.000 ton çelik üretildi. İnşaat sırasında 10 işçinin öldüğü haberi yayınlansa da, Çin Hükümeti yalnızca 2 işçinin hayatını kaybettiğini açıkladı. İnşaat beş yıl sürdü; stadyum 28 Haziran 2008 tarihinde düzenlenen bir törenle resmi olarak açıldı.

Pekin Ulusal Stadyumu, iç
Fotoğraf: Marc Dalmulder
Pekin Ulusal Stadyumu, tribünler
Fotoğraf: anton hazewinkel

Standartlara uyum

Stadyum, olimpik bir mekan olduğu için, tasarımsal olarak uyulması gereken birçok standart yer alıyordu. Mimarlar ve mühendisler cesur, öne çıkmış, birinci sınıf bir stadyum yaratmak ve bunu gelecekteki kullanım için mümkün olduğunca fazla esneklikle inşa etmek için gerekli olan tüm şartları yerine getirdiler.

Pekin Ulusal Stadyumu, çelik kafes detay
Fotoğraf: JJW

Seyirci koltuklarının yerleştirilmesinde en iyi sonucu elde etmek için parametrik tasarım yazılımı kullanıldı. Stadyum farklı spor dallarında kullanılacağı için tüm izleyicilere en uygun görüş alanını sağlamak gerekiyordu. Yazılım ve ince hesaplamalar, görme hatlarının netleşmesine yardımcı oldu. Koltuklar seyircilerin en uygun görüşü elde edebileceği şekilde yerleştirildi. Ayrıca, manzara çizgilerini iyileştirmek için doğu ve batı tribünleri, kuzey ve güney tribünlerinden daha yüksek olarak inşa edildi.

Görkemli çelik kafes

Çin sanat ve kültürünün unsurlarını içerecek şekilde tasarlanan Pekin Ulusal Stadyumu, birbirinden bağımsız iki yapıdan oluşuyor: kırmızı beton arena ve etrafındaki dış çelik kafes. Ortak bir temel üzerine kurulmuş olan ve birbirini destekleyen bu iki yapı arasında 15 metre uzaklık bulunuyor.

Pekin Ulusal Stadyumu, gece çelik kafes
Fotoğraf: Marko Kudjerski

Stadyumun en çarpıcı özelliği olan ve ona kuş yuvası görünümü sağlayan üç boyutlu çelik kafes, 330 metre uzunluğunda ve 220 metre genişliğinde bir alana yayılıyor ve arenayı çevreliyor. Elips şeklindeki kafesin yüksekliği ise 69 metre.

Kafes, her biri 1.000 tondan oluşan 24 makaralı kolon tarafından destekleniyor. Kafes üzerindeki çelik şeritler rasgele bir desen olarak görünmesine rağmen, her yarısı belirli bir simetriyi ve geometrik şekli izliyor.

Pekin Ulusal Stadyumu, çatı detay
Fotoğraf: Tom Nguyen

Çelik kafes, Yapımı sırasında bazı mimari çevrelerde eleştiri konusu olmuş. Eleştiriler ise, şartnamede yer alan geri çekilebilir çatıyı desteklemek için yapılmış olan çelik kafesin, geri çekilebilir çatı şartnameden kaldırılınca estetik dışında hiç bir amaca hizmet etmediği ve gereksiz çelik tüketimine yol açtığı şeklinde.

Üç milyon metreküp brüt hacmi ile dünyanın en büyük kapalı alanı olarak kabul edilen, aynı zamanda yapımında kullanılan 110.000 ton çelik ile dünyanın en büyük çelik yapısı unvanını da elinde bulunduran Pekin Ulusal Stadyumu’nun 2022 Kış Olimpiyatları ve Paralimpiklerde tekrar kullanılması düşünülüyor.

Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın