Pisa Kulesi, dünyanın en sevilen mimari kazası

YORUM YAZIN 0
393
Pisa Kulesi
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

Pisa Kulesi Pisa şehrinde bulunuyorTarihin en ünlü mimari kazalarından olan Pisa Kulesi, dünyadaki en tanınmış yapılardan biri. Devasa bir düğün pastasını andıran kule, meşhur eğimi ile Ortaçağ Avrupasının en dikkat çekici ve en sevilen mimari yapılarından.

Pisa Kulesi, Kuzey İtalya’daki Toskana bölgesinde yer alan Pisa şehrinde bulunuyor. Ünlü bilim adamı Galileo Galilei’nin de yaşamış olduğu Pisa, 11. yüzyıl ile 14. yüzyıl arasında yıldızı parlamış bir kent. Pisa, o dönemlerde İtalya yarımadasının en güçlü dört deniz cumhuriyetinden biridir. Askeri, ticari ve siyasi alanlarda çok önem kazanarak bölgesel bir güç merkezi haline gelmiştir.

Şehir hükümeti, kentin gücünü ve zenginliğini sergilemek için ihtişamlı dini yapılardan oluşan bir meydan yaptırmaya karar verir. Pisa Kulesi’nin öyküsü de böylece başlamış olur.

Pisa Kulesi, Mucizeler MeydanıMucizeler Meydanı

Eski kentin merkezine yapılan meydan, yaklaşık dokuz hektarlık bir alanı kaplıyor. Resmi olarak Piazza del Duomo yani Katedral Meydanı olarak adlandırılmış olsa da, Piazza dei Miracoli Türçesiyle Mucizeler Meydanı olarak tanınıyor.

Katolik Kilisesi tarafından kutsal sayılan meydanda dört büyük dini yapı bulunuyor: Pisa Katedrali, Pisa Vaftizhanesi, Pisa Kulesi ve Anıtsal Mezarlık. 1987 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan meydan, dünyanın en iyi mimari komplekslerinden biri olarak görülüyor.

Pisa Kulesi, Katedral Meydanı diye de adlandırılan Mucizeler Meydanı
Fotoğraf: José Luiz Bernardes Ribeiro

Meydana yapılan ilk bina dini kompleksin ana yapısı olan Pisa Katedral’i olur. 1064 yılında inşasına başlanan katedral, romanesk mimarisinin etkileyici bir örneğidir. Meydana ikinci olarak vaftizhane yapılır. Üçüncü sırada inşasına başlanan bina ise katedralin çan kulesi olarak yapılan Pisa Kulesi’dir.

Yılan hikayesine dönen inşaat

Mimarının gerçek kimliği konusunda tartışmalar yaşanan Pisa Kulesi’nin yapımı bir dizi savaşın başlaması nedeniyle yaklaşık 200 yıl sürdü.

Pisa Kulesi, alttan görünümSekiz katlı yüksek bir çan kulesi olarak yapılması düşünülen bina, aslında mimari olarak mükemmel tasarlanmıştı. İnşasına Ağustos 1173 tarihinde başlandı. Ancak 1178 yılında üçüncü katın tamamlanmasının hemen ardından güneye doğru eğilmeye başladı. Kulenin temeli sadece üç metre derinlikteydi ve yoğun bir kil karışımı üzerine inşa ediliyordu. Yumuşak zemin kuleyi dik tutacak kadar güçlü değildi. Bu nedenle kulenin ağırlığı en zayıf noktayı bulana kadar aşağıya doğru eğiliyordu. Ne yazık ki geri dönmek için çok geçti. İnşaat devam ettikçe inşaatçılar, kulenin güney tarafına daha uzun sütunlar ve kemerler ekleyerek hatalarını telafi etmeye çalıştılar. Fakat dördüncü kata ulaştıklarında güney tarafındaki kemerler kuzeydeki kemerlerden iki santim daha uzundu ve kule eğilmeye devam ediyordu.

Bu sırada kent, Cenova ile savaşa girdi. Hükümet, hem savaş nedeniyle hem de bu zaman zarfında kulenin ağırlığı ile toprağa yerleşeceğini umarak inşaatı durdurdu. İnşaatın yeniden başlaması ise tam 100 yıl aldı.

Mimar Giovanni Di Simone, 1272 yılında kuleye dört kat daha eklemeye başladı. Üst katların bir tarafını diğerinden daha uzun inşa ederek orijinal zayıflamayı telafi etmeye çalıştıysa da bu durum kulenin daha da eğilmesine sebep oldu. Kulenin yapımı 1284 yılında yine savaş nedeniyle bir kez daha durduruldu.

Pisa Kulesi, çan odası1319 yılında kulenin yapımına yeniden başlanarak yedinci kat bitirildi. Çanın yer aldığı sekizinci kat ise 1372 yılında eklendi.

Yapımı biten kule, kullanılmadığı gibi 1838 yılında mimar Alessandro Della Gherardesca’nın yaptığı kazıyla direncini daha da kaybetti. Mimar, kulenin çevresine gömülmüş olan temel basamaklarını ve sütun kaidelerini ortaya çıkarmak için bir yürüme yolu kazdı. Ancak yol, kulenin eğik olan kısmında su seviyesinin altında kaldı. Bu durum binanın içine su girmesine ve kulenin yarım derece daha da eğilmesine neden oldu.

Kuleyi etkilemeyen İkinci Dünya Savaşı

Tüm dünyayı etkileyen İkinci Dünya Savaşı Pisa’nın eğik kulesine hiç bir hasar veremedi.

Pisa Kulesi, sutunların detay görünümü

Savaş sırasında İtalya’yı işgal eden Almanlar, Pisa Kulesi’ni gözcü kulesi olarak kullandılar. İtalyan kırsalına doğru ilerleyen Amerikan kuvvetleri ise Alman keskin nişancılarının yerleştirilmiş olduğu her binayı yıkma emri verdi. Bu emrin hiç istisnası olmadı ve yüzlerce bina yıkıldı. Ancak Amerikalıların Pisa kentine girişinden kısa bir süre sonra Almanların geri çekilmesi kulenin yıkılmasını engellemiş oldu. Bir başka görüş ise, kente giren Amerikan askerlerinin meydandan ve kuleden çok etkilenip yıkmaya kıyamadıkları yönünde.

Pisa Kulesi, 1990 yılında restorasyona alındı

200 yıl güvenli

1990 yılına gelindiğinde kulenin eğimi 5,5 dereceye ve tabanından neredeyse 15 metre uzaklığa ulaştı. Bu önemli eğim, İtalyan hükümetini harekete geçirdi ve eğimi 3,97 dereceye düşürecek büyük bir güçlendirme ve restorasyon programı başlatıldı. Kule kapatıldı, çanlar kaldırıldı.

Eğilmenin ilerlemesini durdurmak için kulenin kuzey kaidesinin altına toplam 870 ton ağırlığında kurşun kalıplar yerleştirildi. Gövde, çelik halatlarla bağlandı. Yapılan bu güçlendirme çalışmaları sonucunda mühendisler, kulenin eğiminin sabitlik kazandığını ve en az önümüzdeki 200 yıl boyunca güvenli olduğunu açıkladılar.

Pisa’nın eğik kulesi, nihayet sağlam ve güvenli olarak 2001 yılında halka açıldı.

Pisa Kulesi, 2011 yılında halka açıldı

Pisa Kulesi'nde kemerli sütunlar yer alıyorKemerli sütunlar

Mimari olarak romanesk tarzda yapılmış olan Pisa Kulesi, zemininden dolayı eğilmiş olsa da İtalyan mimarların gelişmiş tasarım anlayışlarını temsil ediyor.

Üst üste inşa edilmiş yedi kat ve en üste oturtulmuş çan kulesinden oluşan silindirik kulede malzeme olarak beyaz mermer kullanılmış. Kulenin genel görüntüsüne kemerli sütunlar hakim. Zemin katta 15, sonraki altı kattın her birinde 30, en üstteki çan kulesinde ise 16 adet kemerli sütun bulunuyor.

Pisa Kulesi, merdivenler
Fotoğraf: Lonewolf1976

Ağırlığı 14.500 ton olan kulenin yüksekliği eğiminden dolayı farklılık gösteriyor. Zeminden en düşük taraf 55,86 metre, yüksek taraf ise 56,67 metre. Eğim kuledeki basamak sayısını da etkilemiş. Kuzey tarafındaki merdiven 296 basamağa, güney tarafındaki merdiven ise 294 basamağa sahip.

Pisa Kulesi, Assunta çanı
Assunta çanı Fotoğraf: Lonewolf1976

Çalmayan çanlar

Kulenin en üstünde yer alan çan odasının gotik süslemeleri Tommaso di Andrea Pisano tarafından tasarlanmış.

Odada yedi adet çan bulunuyor. Çanların her biri bir müzik notasını temsil ediyor. Farklı yıllarda kuleye eklenen çanların ağırlıkları da birbirinden farklı. En büyüğü olan Assunta çanı Giovanni Pietro Orlandi tarafından yapılmış ve 1654 yılında kurulmuş; ağırlığı ise 3,620 kilogram.

Restoratörler ve mühendisler, çan hareketlerinin kuleyi zayıflatacağından endişe ettikleri için ne yazık ki, çanların çalması yasaklanmış durumda.

Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın