Balkrishna Vithaldas Doshi

YORUM YAZIN 0
675
Balkrishna Vithaldas Doshi, Amdavad ni Gufa
Amdavad ni Gufa / Galeri Fotoğraf: © VSF
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.
Balkrishna Vithaldas Doshi, portre
Fotoğraf: Sanyam Bahga

Güney Asya mimarisine özellikle de ülkesi Hindistan’ın mimari yaklaşımına yaptığı seçkin katkılarla dikkat çeken Balkrishna Vithaldas Doshi, profesyonel ve akademisyen olarak pek çok ödülün sahibi. Son olarak da, 2018 Pritzker Mimarlık Ödülü’nü kazandı ve bu ödülü alan ilk Hintli mimar oldu.

Mimar, şehir planlamacısı ve eğitimci olarak hem Hindistan mimarisinin hem de uluslararası mimarinin şekillenmesinde son derece etkili olan BV Doshi, modern Hint mimarisinin benimsenmesinde ve iyileştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Ülkesini yeniden inşa etme sorumluluğu ile uluslararası modernist prensipleri yerel geleneklerle birleştirmiş; doğu kültürüne saygılı ve yüksek kaliteli yapılar inşa etmiştir. Düşük maliyetli konut alanında öncü çalışmalar da yapan sanatçı, Hindistan’daki tüm sosyo-ekonomik sınıfların yaşam kalitesini artırmayı başarmıştır.

BV Doshi, 1927 yılında Hindistan’ın Pune kentinde doğdu. Ailesi iki nesildir mobilya sektöründe üretim yapıyordu. Orta öğrenimi sırasında hem sanatsal yeteneğini hem de orantı anlayışını fark eden bir öğretmeni tarafından mimariye yönlendirildi. Hindistan’ın bağımsızlığını kazandığı 1947 yılında Mumbai’de bulunan ve Hindistan’ın önde gelen mimarlık okullarından biri olan Sir J.J. Mimarlık Okulu’nda eğitime başladı. 1950’de mezun olduktan sonra kısa bir süre Mumbai’de çalıştı.

Balkrishna Vithaldas Doshi, Villa Hodhan / Corbusier
BV Doshi’nin denetlediği Corbusier projelerinden bir olan Villa Hodhan Fotoğraf: fondationlecorbusier.fr

1951 yılında mesleğine olan tutkusu hayatının en önemli kararına rehberlik etti ve Fransızca bilmediği halde hayranı olduğu Le Corbusier’in yanında çalışmak üzere Paris’e gitti. Dört yıl Corbusier’in mimarlık ofisinde üst düzey tasarımcı olarak çalıştıktan sonra, 1954 yılında Chandigarh ve Ahmedabad’daki Corbusier projelerini denetlemek üzere ülkesine geri döndü.

Hindistan’da kariyer yılları

BV Doshi, Corbusier ile çalışmasını takiben, 1956 yılında Ahmedabad kentinde kendi ajansı Vastu-Shilpa’yı kurdu. Sonraki yıllarda ajansı Vastu-Shilpa Çevre Tasarımı Araştırma Vakfı’nın kurulmasında etkili oldu. 1978 yılında kurulan vakıf, düşük maliyetli konut ve şehir planlamasında önemli çalışmalar yaptı. Hindistan’ın hem sosyo-kültürel hem de çevresel özelliklerine uygun yerli tasarım ve planlama standartlarını geliştirdi. Ayrıca, sürdürülebilirlik kavramlarını yenilikçi yollarla birleştiren tasarımlara da öncülük etti. Vakıf, günümüzde de akademisyenler ve profesyonel danışmanlar arasında etkili bir bağlantı kurarak hizmet vermektedir.

Balkrishna Vithaldas Doshi, IIM çizim
Indian Institutes of Management planı Çizim: © VSF

Sanatçı 1962 yılından itibaren, 10 yıl boyunca ünlü mimarlar Louis Kahn ve Anant Raje ile birlikte çalıştı. Indian Institutes of Management kampüsünü tasarladı ve inşa etti. Proje, ihtiyaçların mekansal deneyimlerle etkili bir şekilde birleştirilmesinde önemli bir kilometre taşı oldu.

Binanın tasarımında, öğrenciler ve öğretim üyeleri arasında sağlıklı ve kendiliğinden iletişim yaratılabilmesi için avlular ve onları bağlayan koridorlar kullandı. Avluları şehir görüntüsüne yakışan bitki örtüsü ile destekledi. Koridorlarda uyguladığı pergolalar ile gün ışığı ve gölge arasında denge kurarak doğal ışıklandırmanın sürekli olarak kullanımını sağladı.

Balkrishna Vithaldas Doshi, Indian Institutes of Management
Indian Institutes of Management Fotoğraf: © VSF

Doshi, bir mimar olmasının yanı sıra, bir eğitimci ve kurum kurucusu olarak da tanındı. 1960’lı yıllarda günümüzde CEPT Üniversitesi olarak bilinen Ahmedabad Mimarlık Okulu’nu kurdu ve okulun ilk müdürü oldu.

Düşük maliyetli konutlar

BV Doshi, Hindistan’da düşük maliyetli konut planlarının öncüsü olan Indore’deki ‘Aranya’ ve Jaipur’daki ‘Vidhyadhar Nagar’ uydu kasabası konut projeleri üzerinde çalıştı.

Vidhyadhar Nagar, 350.000 kişilik bir uydu şehri olarak planlandı. Sanatçı, kenti planlarken labirent benzeri Hint tapınak şehirlerinden esinlendi; modernist mimarinin özelliklerini eski Hindu gelenekleriyle birleştirdi.

Balkrishna Vithaldas Doshi, Aranya
Aranya konutları Fotoğraf: © John Paniker/indian-architects.com

Kendisine Ağa Han ödülünü kazandıran Aranya konutları ise bölgedeki konut krizine cevap vermek için 1983 ile 1986 yılları arasında inşa edilen devasa bir proje oldu. Ev, avlu ve labirent şeklindeki yollarıyla tek odadan geniş evlere dek pek çok konut seçeneği sunan projede 6.500’den fazla konut yer alıyor. Mimariyi çevreyle uyumlu olarak ele alan ve sürdürülebilirlik kavramına mükemmel bir şekilde uyarlanmış olan Aranya konutlarında karma gelir gruplarından 80.000 kişi yaşıyor.

Ofisten çok bir okul: Sangath

BV Doshi, 1980 yılında mimari yaklaşımını tam olarak yansıttığı kendi stüdyosu olan Sangath’ı tasarladı ve inşa etti. “Katılım yoluyla birlikte hareket etmek” anlamına gelen Sangath, mimar tarafından öğrenmenin sürekliliğini vurgulamak üzere tasarlandı.

Balkrishna Vithaldas Doshi, Sangath
Mimarın ofis kampüsü Sangath Fotoğraf: © VSF

Sangath, kubbeli binaları, su kanalları ve havuzları ile Hindistan’ın zengin mimari geleneklerini yeniden yorumlayan çağdaş bir mimariye sahip. Değişen eksenler, dahili eşikler ve katmanlama duygusu aracılığıyla mekanların kademeli olarak ortaya çıktığı kompleks, bir mimarlık ofisinden daha çok bir köye benziyor. Binalar çevreyle de son derece uyumlu; ısı, toz ve musonlardan daha iyi korunmak için yarı gömülü.

Uluslararası mimaride onurlar

BV Doshi, kariyerinde Kurumlardan karma kullanımlı komplekslere, konut projelerinden kamusal alanlara sanat galerilerine ve özel konutlara kadar pek çok yapı tasarladı ve hayata geçirdi. Batılı mimarlardan öğrendiklerini doğu kültürünü ve doğa ile harmanlayıp sanatsal vizyonunu geliştirdi ve kendine özgü bir mimari yarattı.

Hem ulusal hem de uluslararası düzeyde pek çok başarı kazanmış ve pek çok üniversitede öğretim üyeliği yapmış olan sanatçı, İngiliz Mimarlar Kraliyet Enstitüsü ve Hintli Mimarlar Enstitüsü’nün bir üyesi. Pritzker, Indira Gandhi Ulusal Sanat Merkezi ve Ağa Han Mimarlık Ödülü seçim komisyonunda yer almış; UNESCO ile birlikte Uluslararası Mimarlar Birliği tarafından desteklenen, Mimarlar Eğitimi Uluslararası Şartı’nın hazırlanmasında komite üyeliği yapmıştır.

Önemli eserleri

Endoloji Enstitüsü
Bir araştırma merkezi ve bir müze barındıran bina, 1962 yılında inşa edildi. Yapının iki katlı, yüksek kaidesi ve tam boy verandası geleneksel Hint binalarının çağdaş bir yorumu.

Balkrishna Vithaldas Doshi, Endoloji Enstitüsü
Fotoğraf: © VSF

Kamala Evi
BV Doshi’nin kişisel konutu olan ev, eşinin adı ile anılıyor. Sürdürülebilir ve ekonomik bir yaklaşımla tasarlanan ev, doğal ışığı en üst seviyede alıyor ve duvarlara hapsederek ısıyı en aza indiriyor. Konutun tasarımında geleneksel Hint evlerinden farklı olarak bahçe, evin ön tarafına değil arkasında kullanılmış.

Balkrishna Vithaldas Doshi, Kamala Evi
Fotoğraf: © VSF

Amdavad ni Gufa
Eşsiz sanat mühendisliğini ile ilkel yapım becerilerini bir araya getiren sanat galerisi, biçimsel ve yapısal özellikleriyle eşsiz bir yapı. Gömülü alanlar, toprak höyükleri, yükseltilmiş hacimleri ve çin mozaik kaplamaları ile sert ve kuru bir iklimde, mimari enerjiyi bilinçli hale getiriyor. Galeride sergilenen eserler duvarlara işlenmiş; metal heykeller ise farklı formlardaki kolonlara dayandırılmış.

Balkrishna Vithaldas Doshi, Amdavad ni Gufa
Fotoğraf: © VSF
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın