Dünyada koruma altına alınan ilk deniz: Ross Denizi

YORUM YAZIN 0
2982
Ross Denizi ve buzullar
Fotoğraf: NASA
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.
Ross Denizi uydu görünümü
Fotoğraf: NASA

Ross Denizi, dünyadaki son bozulmamış deniz ekosistemine sahip olduğu düşünülen bir kenar denizi. Avrupa Birliği ve 24 ülke arasında yapılan anlaşma uyarınca 35 yıllığına “Genel Koruma Bölgesi” ilan edildi. Aralık 2017’den itibaren bir milyon 500 bin kilometrekarelik alanda oluşturulan deniz parkında avlanmaya izin verilmeyecek.

Ross Denizi haritasıAntartika’daki Güney Okyanusu’nun Victoria Körfezi ile Marie Byrd toprakları arasında yer alan Ross Denizi, 1841 yılında James Clark Ross tarafından keşfedilmiş ve kaşifinin adını almış.

Ross Denizi’nin yarısı, sürekli olarak 525.000 kilometre karelik bir buz tabakası olan Ross buz şelfi ile kaplı. Ross buz şelfi deniz üzerinde yüzen dünyanın en büyük buz tabakası. Ross Denizi’nin batısında ise, doğal bir liman oluşturan McMurdo Boğazı’nın bulunduğu Ross Adası yer alıyor. Adada halen faal olan bir kaç volkanik dağ bulunuyor. Bunlardan en büyüğü 3.794 metre yüksekliğinde olan Erebus Dağı.

Ross Denizi Şelfi
Ross Denizi Şelfi

Ross Denizi, insan faaliyetlerinden nispeten etkilenmeyen son deniz uzanımlarından biri olduğu için kirlilikten ve istilacı türlerin girişinden korunmuş durumda. Bu nedenle en az 10 memeli türü, 6 kuş türü, 95 balık türü, binin üzerinde omurgasız hayvan türü ve bol miktarda plankton ile zengin bir deniz faunasına ve yüksek seviyede biyolojik çeşitliliğe sahip.

Adelie penguenleri

Ross Denizi penguenler
Fotoğraf: antarctica.gov.au/ Kate Kloza

Adelie penguenlerinin yaklaşık üçte biri Ross Denizi etrafında yaşıyor.

Bölgede oluşan fırtınalar buzulları iterek büyük su alanları oluşturuyorlar. Buzdan arınmış bu alanlar penguenler için temel yaşam sahası oluşturuyor. Ayrıca penguenlerin en sevdikleri besin olan krill’ler yani minik karidesler de bu sularda yaşıyor. Hatta minik karideslerin besin kaynağı olan mikroalgler de yine Ross denizinde bolca mevcut. Bu nedenle bölgede 322 bin kilometre karelik bir “Krill Araştırma Bölgesi” de oluşturuluyor.

Fitoplankton

Ross Denizi, özellikle yaz aylarında miktarı ve çeşidi bol bir planktonik yaşamı destekliyor, bu da balık ve kuş gibi daha büyük türler için yiyecek temin ediyor.

Ross Denizi
Fotoğraf: Brook Peterson

Fitoplankton, okyanus yüzeyinde yetişen küçük bitkilerdir ve deniz hayvanları için gıda zincirinin temelini oluştururlar. Varlıkları en küçük balıktan penguenlere kadar her şeyi etkiler. Fitoplanktonun karbon döngüsünde de rolü çok önemlidir. Milyonlarca küçük bitki karbon dioksit emer ve oksijen serbest bırakır. Bitkiler öldüğünde, karbonu okyanusun dibine taşırlar ve okyanusları önemli bir karbon lavabosu haline getirirler.

Güneş ışığının güneye dönüşü, Ross Denizi’nde yoğun bir fitoplankton patlamasını tetikler; sularda yaklaşık beş ila on çeşit fitoplankton yetişir. Bu durum da Ross Denizi’ni Antarktika ekosisteminin çok önemli bir parçası haline getirir.

Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın