Geri dönüşüm, geri kazanım

0
179
Geri dönüşüm, geri kazanım
Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

Dünya nüfusu arttıkça tüketim de artıyor. Bu da atık hacminin büyümesine neden oluyor. Hem kaynakların daha az tüketilmesini sağlayarak çevreye daha az zarar vermek hem de atıkları ekonomiye kazandırmak için geri dönüşüm kaçınılmaz bir hal alıyor.

Geri dönüşüm, çöp kapsamına giren ve dönüştürülebilir özelliklere sahip atıkların uygun geri dönüşüm yöntemleri ile ham madde olarak tekrar üretime dahil edilmesidir. Geri dönüşüm süreci, atık bir maddenin yeni bir ürün haline getirilmesinin tüm süreçlerini kapsar.

Geri dönüşümün faydaları nelerdir?

  • Ham madde ihtiyacını azaltır. Böylece nüfus artışı ile artan tüketimin doğal dengeyi bozması önlenir.
  • Enerji tasarrufu sağlar. Metallerin geri dönüştürülmesi için harcanan enerji, aynı metallerin madenlerden çıkartılması için gereken enerjiden çok daha azdır.
  • Çöp ve atık malzeme miktarını en az düzeye düşürerek hava, su ve toprak kirliliğini önler.
  • Kaynak tüketimini azaltarak hem çevreye önemli ölçüde katkı sağlar hem de doğal kaynakların korunmasına yardımcı olur.

Geri dönüşüm, geri kazanımın dünyaya pek çok faydası varGeri dönüşümle elde edilen kazanımlar oldukça çarpıcı:
Bir ton cam atığının geri dönüşümü ile 100 litre petrol tasarrufu sağlanıyor.
Bir ton kağıt/karton atığın geri dönüşümü ile 17 ağacın kesilmesi önleniyor.
Bir ton plastik atığın geri dönüşümü ile %95 oranında enerji tasarrufu elde ediliyor.
Alüminyum atıkların geri dönüşümü kirletici baca gazı emisyonunu %99 azaltıyor.

Geri dönüşüm, geri kazanım logosuGeri dönüşüm okları

Geri dönüşüm sürecinde üç aşama yer alıyor: Toplama, üretim ve satın alma. Bu üç aşama, geri dönüşüm logosunun üç “kovalayan oku” tarafından temsil ediliyor. Her ok, geri dönüşüm sürecini tamamlayan bu üç adımlı süreci simgeliyor.

İlk adım olan toplama, atıkların kurtarılması ve ham madde haline getirilmesi aşamalarını kapsıyor. Süreç, atıkların evlerde ayrılması, geri dönüşüm konteynerlerine atılması hatta çöp toplayıcıların ayrıştırılmamış atıklar içinden dönüştürülebilir olanları ayıklaması ile başlıyor. Bu aşamada atıkların temiz olması oldukça önem kazanıyor çünkü kirlenmiş atıkları temizlemek de ayrı bir işlem gerektiriyor. Toplanan atıklar cam, kağıt gibi kategorilere ayrılarak atığın cinsine uygun yöntemle ham madde haline getiriliyor ve işleyecek olan firmalara satılıyor.

Geri dönüşümlü tişörtÜretim aşamasında devreye atıklardan elde edilen ham madde ile yeniden üretim yapan şirketler giriyor. Geri dönüştürülebilir malzemeler yeni ürünlere dönüştürülüyor ve raflara yeni tüketim malları olarak yerleştirilmek üzere mağazalara sevk ediliyor.

Satın alma en önemli aşamalardan biri. Tüm sistemin çalışabilmesi ve geri dönüşümün ekonomik açıdan uygulanabilir olması için geri dönüştürülmüş ürünlerin son kullanıcılar tarafından satın alınması gerekiyor.

Tüketiciler, geri dönüştürülmüş ham madde ile üretilen ürünleri satın aldığı anda geri dönüşüm döngüsünü de tamamlanmış oluyor.

Hangi atıklar geri dönüşüme girer?

En çok geri dönüştürülebilir malzemeler cam, kağıt, metaller, plastik, tekstil ve elektronik çeşitlerinin tümüdür.

Geri dönüşüm, geri kazanım kapsamına giren atıklarCam, fiberglas veya cam fitil haline getirilir. Gazete ve dergiler genellikle yeni gazete ve dergiler olarak kullanıma girer. Farklı kağıt türleri ve oluklu mukavva, başka bir mukavva ürün haline getirilmek üzere kullanılır. Beyaz kağıttan yeni kağıt yapılır. Metallerden, otomobil parçaları veya herhangi bir başka metal ürün üretilir. Plastik şişeler, yeni plastik kaplar, yastıklar veya uyku tulumları için fiberfill ve araba parçaları haline gelir.

Teknoloji geliştikçe ve pazarlar arttıkça daha fazla atık geri dönüştürülecektir. Geri dönüşüm ekonomide arz ve talep odaklı bir süreçtir. Üreticinin malzeme türüne olan talebinin yönlenmesi, tüketicinin ürüne olan arzının oluşmasına bağlıdır. Tüketicilerin geri dönüşümlü ürün almaları ve bu konuda istekli davranmaları yeni pazarlar oluşmasına dolayısıyla farklı atıkların da dönüşüm sürecine girmesine katkı sağlayacaktır.

Hangi atıklar doğada kaç yılda yok olur?

Plastik ürünleri modern yaşamımızda oldukça yaygın olarak kullanıyoruz. Plastik atık, parçalanması çok uzun süren bir atık türü. Normal şartlar altında, plastiğin çözünmesi 1000 yıla kadar sürebiliyor.

Geri dönüşüm, geri kazanım olmadan atıkların doğada çözünmesi binlerce yıl alıyorAlüminyum kutuların tamamen ayrışması için 80-200 yıl gerekiyor.

Cam, geri dönüştürülmesi çok kolay bir madde. Sadece camı kırıp eriterek, yeni cam üretmek mümkün. Ama doğaya bırakınca çözünmesi için milyonlarca yıl geçmesi gerekiyor. Hatta bazı kaynaklar, kendi haline bırakılırsa asla çözünmeyeceğini bile söylüyor.

 Kağıt atıklar ise, kağıdın cinsine göre 2 ila 6 hafta içinde hızla yok olabiliyorlar.

Türkiye’de geri dönüşüm

Ülkemizde atık yönetimi ve geri dönüşüm konusunda atılan en büyük adım, 2014-2017 yıllarını kapsayan “Ulusal Geri Dönüşüm Strateji Belgesi ve Eylem Planı“dır. Eylem planında Türkiye’deki atıkların yarısından fazlasının geri dönüştürülebilir özelliğe sahip olduğu belirtiliyor.

Planın hedefleri arasında, toplumun konuyla ilgili farkındalığını artırmak, geri dönüşüm bilinci oluşturmak ve sistemin doğru işlemesi için gerekli olan alt yapıyı oluşturarak atık üretimini kayıt altına almak yer alıyor. Plan, 54 eylemden oluşuyor ve geri dönüşüm konusunda yapılması gerekenler için bir yol haritası çiziyor.

Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUMUNUZ

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın