INDEX: Sürdürülebilir Tasarım Ödülleri

YORUM YAZIN 0
328
Index: Tasarım Ödülleri - 2017
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

İki yılda bir düzenlenen ve dünyanın en büyük tasarım ödülü olan INDEX: Ödülleri, küresel sorunlara yönelik sürdürülebilir tasarımları onurlandırıyor. 2017 yılında 5’incisi düzenlenen yarışmada dünyanın dört bir yanından yarışmaya katılan, yeryüzündeki yaşamı iyileştirmek üzere tasarlanmış, 1400’ün üzerinde tasarım arasından çığır açan 5 yeşil tasarım ödüle hak kazandı.

Index: Tasarım Ödülleri - 2017Index: Tasarım Ödülleri - 2017INDEX: Ödülleri, içeriden dışarıya insan yaşamını kapsayan 5 ayrı kategoriye ayrılmış: Vücut, Ev, İş, Oyun-Öğrenme, Toplum. Her kategori için çok farklı tasarım alanlarında katılımlar hedeflenerek küresel ve yerel sorunlara mümkün olan en geniş perspektifte çözümler yaratmak hedefleniyor.

Kar amacı gütmeyen bir organizasyon olan INDEX: Danimarka’da bulunmaktadır. 2002 yılında kurulan organizasyon aynı zamanda tasarımcılarla yatırımcılar arasında bir bağ oluşmasını sağlayarak küresel sorunlara yönelik geliştirilen pek çok tasarımın hayata geçmesini sağlıyor.


Vücut (Body) Kategorisi

Vücut kategorisi; giyim, alet ve cihazlar, tedavi ve bakımda kullanılan yöntem/araçlar gibi vücutla ilgili tüm tasarımları kapsıyor. Kategori ayrıca, sağlık ve bakım ile ilgili sistem ve hizmetler ile hayati süreçler ve halk sağlığı ile ilgili stratejileri de içine alıyor.

ZIPLINE

Zipline, kan ve aşı gibi kritik tıbbi malzemeleri, ihtiyaç duyulan bölgeye hızla ulaştırmak için tasarlanmış dünyanın ilk ticari drone dağıtım sistemidir. Silikon Vadisi’nden Zipline ve Ruanda Hükümeti’nin çok ortaklı girişimi, Ruanda’nın 12 milyon vatandaşının her birine, ihtiyaç duydukları önemli tıbbi ürünlerin 15-35 dakika aralığında gönderilebilmesini hedefliyor.

Gelişmekte olan ülkelerde acil tıbbi malzeme tedarik etmek zor olabiliyor. Merkezi bir tesisten aşı ve kan göndermek ortalama olarak dört saat sürmekte, doğal bir felaket veya altyapı sorunu durumlarında ise bu süre artmaktadır. Zipline, kritik tıbbi malzemeleri hızlı ve verimli bir şekilde sunmak için basit bir sistem kullanıyor. Sağlık çalışanları bir talep ilettiklerinde, ürünler en yakın dağıtım merkezinde paketlenerek bir drone ile bölgeye gönderiliyor. Paraşütle uçaktan atılan paket yüksek derecede hassasiyetle hedef bölgeye indirilebiliyor. Tek bir drone, 1.5 kilo yükü 150 kilometreye kadar taşıyabilmekte ve her türlü hava koşulunda 24 saat içinde 500 teslimat gerçekleştirebilmektedir. 500 teslimatın toplam maliyeti ise yaklaşık olarak motosiklet veya ambulans ile yapılan bir gönderimin maliyetine eşittir. Zipline 2017’de Batı Ruanda’daki 21 kan nakli tesisine kan götürmeye başladı. 2018 yılında ise Maryland’in uç noktaları, Nevada ve Washington’da kan ve ilaç taşınmasına başlanacak.


Ev (Home) Kategorisi

Ev kategorisi; mimari, iç mimari, aydınlatma, mobilya, cihazlar, aletler, çok fonksiyonlu sistemler, yazılımlar ve iletişim donanımları gibi eve dair tüm tasarımları içermektedir. Ev hayatı içinde yer alan hizmet ve süreçler, yeni yaşam biçimleri ve birlikte yaşama yönelik stratejiler de bu kategoridedir.

WHAT3WORDS

Yenilikçi bir adresleme sistemi olan what3words sisteminde, dünya 3×3 metrekarelik 57 trilyon adet parçaya bölünerek her parçaya üç benzersiz kelime atanmıştır. Herkesin haritaya eklenmesi için tasarlanan sistem kişilerin tanınıp, tanımlanması ve kolayca bulunabilmesini sağlamayı hedefliyor.

Birleşmiş Milletler’e göre 4 milyar insanın evlerinin adresini güvenilir şekilde belirtmesi mümkün olmuyor. Adresini belirtemeyenlerin temel sosyal ve sivil hizmetlere erişimi sağlanamadığından, banka hesabı açmak, doğumları kaydettirmek veya elektrik ve su bağlatmak gibi olanaklardan yararlanmaları çok zor hatta imkânsızdır. What3Words sisteminde, bu sorunu çözmek için dünya 9 metrekarelik parçalara bölünüyor ve her kareye de üç kelimelik eşsiz bir kombinasyon atanıyor. Ortaya çıkan ızgara sistemindeki adres, sokak adreslerinden daha kesin bir sonuç veriyor ve acil durumlar, nüfus sayımı ve hatta günlük posta teslimatı için herkesin konumunu hızlı bir şekilde paylaşmasını sağlıyor.


İş (Work) Kategorisi

İş kategorisi; iş takımları, imalat makineleri, destek ve iletişim sistemleri, mimari ve iç mimari, kontrol ve yönetim sistemleri gibi işle ilgili tüm tasarımları içermektedir. Bu kategori, aynı zamanda, iş ortamını iyileştirmeye yönelik hizmetler ve yaşanan sorunlarla ilgili stratejilerin yanı sıra örgütsel ve yönetsel gelişim stratejilerini de kapsar.

GREENWAVE

GreenWave, okyanus ekosistemlerini onarmak, iklim değişikliğini hafifletmek ve balıkçılar için yeni iş alanları yaratmak için tasarlanan devrim niteliğinde bir okyanus tarım sistemidir. Aynı zamanda yapılan üretimle topluma da daha sağlıklı ve yerel yiyecekler sağlanır.

Dünyanın okyanuslarının başı belada. Büyük balık stoklarının yüzde 90’ı aşırı avlanma tehdidi altında, okyanuslarımızdaki karbondioksit miktarı son 400.000 yılın en yüksek noktasında, çiftliklerin, fabrikaların ve evlerin yarattığı azot kirliliği okyanuslarda oksijensiz ölü bölgeler oluşturuyor. Sistem dahilinde, kasırgaya dahi dayanıklı yüzen çiftliklerde “midye çorapları, istiridye kafesleri ve ağları” kullanarak kabuklu deniz hayvanları ve deniz yosunu yetiştiriliyor. Sistemde her tür, farklı bir çevresel soruna yönelik seçilmiştir – örneğin, istiridye doğal olarak fazla azotu filtrelemekte, yosun ise kara kökenli bitkilerden beş kat daha fazla karbondioksit emmektedir. Okyanus çiftçilerine, hibeler ve ücretsiz açık hava ekipmanları sağlanan, eğitimler verilen GreenWave sisteminde ayrıca beş yıl boyunca yeni çiftçilerin ürünlerinin % 80’inin pazar fiyatının üç katına satın alınacağı garantisi veriliyor.


Oyun ve Öğrenme (Play & Learning) Kategorisi

Oyun ve Öğrenme kategorisi; spor, oyun, eğitim, öğrenme, boş zaman değerlendirme, kültürle ilgili tüm tasarımları içermektedir. Örneğin eğitim programları, eğitim araçları, spor ve kültürel etkinlikler için kullanılan oyunlar ve gereçler gibi tasarımlar bu kategori içindedir.

PAPERFUGE

Paperfuge, her evde bulunabilen basit malzemeler ile üretilmiş, çok düşük maliyetli elle çalışan bir santrifüjdür. Tıpkı geleneksel bir santrifüj gibi çalışır ve hastalık teşhisinde kritik bir adım olan santrifüj işlemini başarıyla gerçekleştirerek biyolojik numuneleri dakikada binlerce devirle döndürebilir.

Her yıl beş milyon kişi son derece bulaşıcı olan üç hastalık tarafından öldürülmektedir: Sıtma, HIV ve tüberküloz. Dünyanın altyapı, elektrik ve tıbbi tesislere sınırlı erişimi olan bölgelerinde bu hastalıkların teşhis ve tedavisi zordur. Santrifüjler kan, idrar ve dışkı örneklerinde düşük seviyede enfeksiyon, patojen ve parazitleri ayırmak ve saptamak üzere tasarlanmış araçlardır. Ancak çalışmaları için elektrik gereklidir ve her birinin maliyeti bin dolar civarındadır.

Beş bin yıllık bir oyuncaktan esinlenerek tasarlanan Paperfuge bu ihtiyaca parlak bir alternatif sunuyor. Basit cihaz 90 saniyede kan örneğinden plazmayı ayırabiliyor. 1 TL’nin altında bir maliyetle kağıt, tel ve plastikten imal edilen cihaz yalnızca 2 gram ağırlığında. Paperfuge, kolay üretilip, kolay dağıtılabilen çok sayıda hayat kurtarma potansiyeline sahip bir tasarım.


Toplum (Community) Kategorisi

Topluluk kategorisi; yollar, bisiklet yolları, kamusal alanlar ve parklar, şehirler, altyapı, ulaşım araçları, tabelalar, kitle iletişim araçları ve iletişim gibi toplu olarak paylaştığımız tüm şeylerle ilgili tasarımları kapsamaktadır. Toplum, ağlar ve topluluklara yönelik strateji, hizmet ve konseptlerin tasarımı da bu kategorinin bir parçasıdır.

ETHEREUM

Ethereum, global işlemler için aracıları ortadan kaldırarak ve insanlara kendi verilerinin kontrol gücünü tekrar vererek, yönetişim, finans, ticaret ve sosyal ortamı dönüştürme potansiyeline sahiptir.

Ethereum, kişisel bilgilerinizi Facebook veya Paypal gibi hiçbir 3. partiyle paylaşmadan dijital kimliğinizi doğrulamak ve çevrimiçi işlemler yapmak için alternatif bir yol sunuyor. Ethereum, geliştiricilere merkezi olmayan uygulamalar oluşturmak için araçlar, özel ‘blockchain’ ve ağlar sağlayan, para, iş dünyası, devlet ve toplum ile etkileşim biçimimizi değiştirebilecek bir platformdur. Uygulamalar blockchain kullandıklarından sistemin saldırıya uğramasına veya kapanmasına yol açabilecek merkezi bir sunucu yoktur.

Fotoğraflar: Index: web sitesi (designtoimprovelife.dk)

Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın