Çeşm-i bülbül, camda ustalık ve işçilik

YORUM YAZIN 0
2333
Çeşm-i bülbül sürahi ve bardaklar
Fotoğraf: decoristan.com
Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

Çeşm-i bülbül vazoUstalık değeri çok yüksek bir cam sanatı tekniği olan çeşm-i bülbül, 18. yüzyıl sonlarında Osmanlı tarafından geliştirildi ve sonrasında da kültürümüzün önemli bir parçası oldu.

“Çeşm-i bülbül” farsça kökenli bir sözcük. Türkçede “bülbül gözü” anlamına geliyor. Bu ismi almasının nedeni ise, ışık altında çevrildiğinde veya göze yaklaştırılıp uzaklaştırıldığında bülbül gözü şeklinde hareler oluşturuyor olması.

Usta bir cam tekniğinin yanı sıra, yaratıcılık ve uzmanlık da gerektiren çeşm-i bülbüller, Mevlevi dervişi Mehmet Dede tarafından opal bir cam tekniği olan filigrano tekniğinin geliştirilmesi ile ortaya çıktı.

Gelişmiş bir cam tekniği

Çeşm-i bülbül kağıt ağırlığıPadişah III. Selim, Osmanlı cam sanatının gelişimine ivme kazandırmak amacıyla Mehmet Dede’yi cam tekniklerini öğrenmek üzere Venedik yakınlarındaki Murano Adası’na gönderir. Murano, günümüzde de olduğu gibi dünyanın en önemli cam ustalarını yetiştirmiş ve dünya cam tarihi açısından çok önem kazanmış bir yerdir.

Mehmet Dede, Murano’dan dönüşte Beykoz’da bir kristal cam atölyesi açar. Atölyede öğrendiği tekniği kendi sanatı ve yaratıcılığı ile birleştirip geliştirir ve çeşm-i bülbülleri üretir. Her biri sanat eseri olan çeşm-i bülbüller kısa sürede büyük bir üne kavuşur. Bu değerli ürünün tekniğini ve imalatını yaygınlaştıran kişi ise Tophane Müşiri Fethi Ahmet Paşa olur.

İlginizi çekebilir:   En büyük örümcek “Maman” ve sanatçı Louise Bourgeois

Çeşm-i bülbül yelkenliÇeşm-i bülbül balık

Deneyim ve ustalık

Çesm-i bülbül tekniği yüksek derecede işçilik, deneyim ve ustalık gerektiren bir tekniktir. İmalat sırasında hiç hata yapılmamalı, her aşamada dikkatli davranılmalı ve çok süratli olunmalıdır.

Çeşm-i bülbül topaçTekniğin en ustalık gerektiren kısmı, çok ince kristal çubukların bir düzen içinde birbirine hizalanarak yüksek ısıda erimiş camın içine yerleştirilmesi ve sarmal olarak burulmasıdır.

Üretim sırasında, yerleştirilen çubukların eşit kalınlıkta ve ince olması, dönen çizgilerin birbirine paralel olması çeşm-i bülbül tekniği ile üretilmiş ürünlerin kalitesini ve üreten cam ustanın becerisini belirleyen en önemli özelliklerdir.

Bu teknikle yapılan tüm formların her birine çeşm-i bülbül adı verilir. Çeşm-i bülbüller uzun yıllar Paşabahçe tarafından üretilmiştir. Paşabahçe Beykoz fabrikası kapatıldıktan sonra ise tamamen el işçiliği ve üfleme tekniği ile Paşabahçe Mağazaları için Denizli Cam tarafından özel olarak üretilmeye devam edilmektedir.

Ürün fotoğrafları: pasabahcemagazalari.com

Yazıyı paylaşın | Paylaşmak güzeldir, bilgiyi çoğaltır.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi yazın